ภาษาอีโลกาโน

Article on other languages:

del.icio.us del.icio.us
Digg Digg
Furl Furl
Reddit Reddit
Rojo Rojo
Add to OnlyWire
ภาษาอีโลกาโน
พูดใน: ฟิลิปปินส์ 
ภูมิภาค: ลูซอนเหนือ
จำนวนผู้พูด: 7.7 ล้านคน, ประมาณ 2.3 ล้านคนใช้เป็นภาษาที่ 2 = ทั้งหมด 10 ล้านคน 
อันดับ: 75
ตระกูลภาษา: ออสโตรนีเซียน
 ภาษากลุ่มมาลาโย-โพลีเนเซีย
  ภาษากลุ่มบอร์เนียว-ฟิลิปปินส์
   ภาษากลุ่มฟิลิปปินส์เหนือ
    ภาษากลุ่มลูซอนเหนือ
     ภาษาอีโลกาโน 
ระบบการเขียน: อักษรละติน;
เคยเขียนด้วย อักษรบายบายิน
รหัสภาษา
ISO 639-1: ไม่มี
ISO 639-2: ilo
ISO 639-3: ilo
สารานุกรมภาษา ส่วนหนึ่งของสารานุกรมภาษา

ภาษาอีโลกาโนเป็นภาษาที่มีผู้พูดมากเป็นลำดับสามในฟิลิปปินส์ เป็นภาษาตระกูลออสโตรนีเซียนซึ่งใกล้เคียงกับภาษาอินโดนีเซีย ภาษามาเลย์ ภาษาฟิจิ ภาษาเมารี ภาษาฮาวาย ภาษามาลากาซี ภาษาซามัว ภาษาตาฮิติ ภาษาชาร์โมโร ภาษาเตตุมและภาษาไปวัน

ไวยากรณ์

ภาษาอีโลกาโนมีรากศัพท์และการลงวิภัติปัจจัยที่ซับซ้อน มีทั้งเติมข้างหน้า ตรงกลางและท้ายคำ รวมถึงการซ้ำบางส่วนของคำด้วย ตัวอย่างเช่น รากศัพท์ของคำว่าอาบน้ำคือ digos ผันได้เป็น Agdigos = อาบน้ำ Agdigdigos = การอาบน้ำ Agdigdigosak = กำลังอาบน้ำ Agindidigosak = แกล้งทำเป็นอาบน้ำ Nagdigosak = อาบน้ำแล้ว

คำสรรพนาม

สรรพนามแทนบุคคล
การกสมบูรณ์ การกเกี่ยวพัน การกกรรม
อิสระ ภายใน (-ak) ภายใน (-ko อิสระ
บุรุษที่ 1 เอกพจน์ siák -ak -k(o) kaniák
บุรุษที่ 1 ทวิพจน์ datá, sitá -ta -ta kadatá
บุรุษที่ 2 เอกพจน์ siká -ka -m(o) [1] kenká
บุรุษที่ 3 เอกพจน์ isú(na) -na kenkuána
บุรุษที่ 1 พหูพจน์ รวมผู้ฟัง datayó, sitayó [2] -tayó -tayó kadatayó
บุรุษที่ 1 พหูพจน์ ไม่รวมผู้ฟัง dakamí, sikamí [2] -kamí -mi kadakamí
บุรุษที่ 2 พหูพจน์ dakayó, sikayó [2] -kayó -yo kadakayó
บุรุษที่ 3 พหูพจน์ isúda -da -da kadakuáda

คำสรรพนามรูปสมบูรณ์แบ่งเป็น 2 รูปคือรูปสมบูรณ์และรูปภายใน รูปสมบูรณ์จะไม่เชื่อมต่อกับคำอื่น ส่วนรูปภายในจะต่อท้ายคำอื่นเช่น

  • Siák' ti gayyem ni Juan = ฉันคือเพื่อนของฮวน
  • Dakamí ti napan idiay Laoag = นั่นคือเราผู้ไปยัง Laoag

Gumatgatangak iti saba = ฉันกำลังซื้อกล้วย Agawidkayonto kadi intono Sabado? = พวกคุณทั้งหมดจะกลับบ้านวันเสาร์ใช่ไหม คำสรรพนามแสดงความเป็นเจ้าของต่อกับคำนามที่เป็นเจ้าของหรือคำกริยาเพื่อแสดงการกเกี่ยวข้อง คำสรรพนาม -mo และ -ko ถูกลดลงเหลือ-m และ -k เมื่อตามหลังสระ เข่น

  • Napintas ti balaymo = บ้านของคุณสวย
  • Ayanna daydiay asok = หมาของฉันอยู่ที่ไหน
  • Basbasaenda ti diario = พวกเขากำลังอ่านหนังสือพิมพ์

สรรพนามรูปกรรมมักใช้แสดงความหมายเพื่อหรือสำหรับใครบางคน เช่น

  • Intedna kaniak = เขาให้มันแก่ฉัน
  • Imbagan kaniana = คุณบอกเธอ!

คำยืม

คำศัพท์ภาษาอีโลกาโนใกล้เคียงกับภาษาในเกาะบอร์เนียว คำยืมจากภาษาอื่นได้แก่ ภาษาสเปน ภาษาจีนฮกเกี้ยน ภาษาอาหรับและภาษาสันสกฤต ตัวอย่างเช่น

ตัวอย่างคำยืม
คำ ที่มา ความหมายเดิม ความหมายในภาษาอีโลกาโน
arak ภาษาอาหรับ เครื่องดื่มคล้ายไวน์ เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทั่วไป
karma ภาษาสันสกฤต กรรม สปิริต
Sanglay ภาษาจีนฮกเกี้ยน ส่งสินค้า ส่งสินค้า/พ่อค้าจีน
agbuldos ภาษาอังกฤษ ขู่เข็ญ ขู่เข็ญ
kuarta ภาษาสเปน เหรียญทองแดง เงิน
kumusta ภาษาสเปน เป็นอย่างไรบ้าง เป็นอย่างไรบ้าง

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.